Z pewnością kojarzycie mnie jako założycielkę marki Good Wood z genialnymi domowymi placami zabaw z drewna. Ale nie o nich dziś będzie – choć w filozofii życiowej i w założeniach autorskiej firmy jest wiele punktów wspólnych. Dzisiaj poopowiadam Wam o naszej codzienności i wychowywaniu dzieci blisko natury.

Nasza bliskość z Matką Ziemią.

Ostatnio, będąc w parku i obserwując kaczki w stawie ułożyliśmy piosenkę o nas:

„Nad rzeczką, w Bobiszowie*, mieszkają Godziszkowie. Lecz zamiast trzymać się rzeczki robią piesze wycieczki”.

To jest doskonały opis naszej rodziny. Jesteśmy szczęściarzami. Mamy piękny ogród, a za płotem ogromne pola i łąki. Z okiem obserwujemy sarny, dziki, nasłuchujmy bażantów, obserwujemy sroki, sikorki i wiele innych ptaków (które lepiej rozpoznają chłopcy niż ja). W naszym ogródku, mamy mały warzywniak i tak sobie żyjemy z dala od cywilizacji. Do lasu mamy 5 minut drogi. Ja i Michał mamy taki zwyczaj – jeśli jest poważny temat i chcemy porozmawiać, to zakładamy odpowiednie buty i idziemy do lasu. Tak, wśród drzew, na małej krętej ścieżce spacerujemy, rozmawiamy, obserwujemy naturę. Po takiej wędrówce temat mamy omówiony, a my czujemy spokój i wewnętrzną siłę do dalszych działań. To zabawne, bo ostatnio, na konferencji Montessori, mieliśmy przyjemność słuchać wykładu neurodydaktyka, prof. Kaczmarzyka, który mówił o rozwoju człowieka. Mówił On o kognitywnym poznawaniu świata i o tym, że nasze mózgi są wprost proporcjonalnie aktywne do tego jak ruchliwi jesteśmy. Profesor powiedział „jeśli chcesz powiedzieć mi coś ważnego, to zabierz mnie na spacer” – to było dokładnie o nas.

Życie rodzinne nie składa się z wielkich spraw. Składa się z nie-wydarzeń.

Od zawsze organizujemy wycieczki, małe lub większe wypady na łono natury. Tak często spędzaliśmy czas zanim jeszcze zostaliśmy rodzicami, tak robimy również teraz – z trójką synów. Miejscem na rodzinny wypad może być nasz las, lub fajne miejsce w okolicy, nie potrzebujemy nic oprócz piękna natury i otaczającego nas świata. Oczywiście, zdarzają się nam również zaplanowane wyprawy – zawsze wybieramy naturę z dala od wielkich miast. Jeździmy na Mazury pod żagle, na kemping nad polskie morze, w góry do schroniska. Jednak nic nie stoi na przeszkodzie, abyśmy spontanicznie wybrali się na krótką wycieczkę, spontaniczny wypad do pobliskiego parku krajobrazowego. Ja uwielbiam przygotowywać odpowiednie przekąski na takie rodzinne wyprawy. Pikniki to nasza specjalność i rodzinna forma spędzania bliskościowego, wartościowego czasu razem. Często robimy też pikniki w ogrodzie, gdzie szczególnie w sezonie letnim wpadają znajomi oraz gromadka dzieci z okolicy. Te niezaplanowane, spontaniczne pikniki to nasze ukochane nie-wydarzenia. Ostatnio pojechaliśmy nad malutkie, krystalicznie czyste jeziorko, 20 min drogi od domu. Ja popływałam, bo pływanie to moja pasja. Ta aktywność mnie uspokaja, pozwala poukładać myśli i jest dawką dobrego sportu.  Michał w tym czasie był z chłopcami i wspólnie łowili ryby. Wędkarstwo to hobby Michała i sprawia mu ogromną radość, gdy chłopaki chcą go naśladować. Ostatnio w prezencie dostali od niego swoje własne wędki.

Od samego początku staramy się dzieciom pokazywać nasze zainteresowania i pasje, tłumaczyć że każdy ma prawo mieć własne zainteresowania oraz że warto je pielęgnować i rozwijać. Siłą rzeczy spędzają oni czas aktywnie, na łonie natury, bo my tak robimy. Pokazujemy im, że czasem wystarczy ogród obok domu, czy las w okolicy aby przeżyć wielką przygodę, nauczyć się budowy liścia czy zrobić karmnik dla ptaków. To są te małe-wielkie rzeczy, które wplatamy w naszą codzienność. Czy nasi synowie potrafią to docenić? Wprost o tym nie mówią, jest to dla nich bardzo naturalne i oczywiste. Jednak my czujemy że taka forma spędzania czasu nam wszystkim sprzyja, wzmacnia więzi, a każde nie-wydarzenie może przerodzić się w niezwykłe przeżycie.

Nasze patenty na sensorykę.

Ja uwielbiam tworzyć, a przyroda jest źródłem kreatywności i wyobraźni. W końcu wiele rozwiązań technicznych ma swoje inspiracje właśnie w tym jak natura projektuje i tworzy świat. Także dla mnie każda okazja jest dobra aby tworzyć coś z chłopcami. Najczęściej są to skarby przyrody, które później wykorzystujemy w naszych pracach. To może być patyk, kamień, szyszka, piórko, ale też kawałek sieci znaleziony na plaży w Chałupach, czy stary pływak od sieci rybackiej znaleziony na Mazurach. Robimy z tego łapacze snów, naturalne rzeźby, zaczarowane kije, latawce ale również przedmioty użytkowe – na przykład karmniki dla ptaków. Gdy dzieło jest skończone, to zazwyczaj zdobi nasz dom czy ogród. Lato to również czas zapachów. Ta pora roku pachnie cudownie – owocowym koktajlem, kwiatem akacji, koszoną trawą…wystarczy tylko na chwilę się zatrzymać i powąchać. Wakacje to nowe smaki – ostatnio zajadaliśmy się miodem prosto z plastra, poznaliśmy też strukturę i konsystencję tego plastra i pszczelego wosku, zajadamy leśne owoce zerwane prosto z krzaka, pijemy domową lemoniadę. Kolejną zaletą lata jest możliwość biegania na boso! Ścieżką sensoryczną staje się wszystko, polna ścieżka, trawnik, plaża. Rozwój dziecka to nie wyścig – to przygoda, to bycie tu i teraz i podążanie za naturalnymi potrzebami i zainteresowaniami dziecka. I ta maksyma, przyświeca nam przy każdej okazji.

Co przyda się do eksplorowania przyrody i bycia w niej rodzinnie?

Przede wszystkim wygoda. Wybieramy wygodne ubrania, nieograniczające swobody ruchów, oddychające i takie które zapewniają nam odpowiednią termikę. Podstawą są też wygodne buty dostosowane do terenu i pory roku.

Drugi aspekt to bezpieczeństwo: odpowiednia ochrona przed słońcem, ale też przed komarami i kleszczami. Tutaj oprócz odpowiednich ubrań i czapki mam na myśli kremy z filtrem i bezpieczne, sprawdzone i skuteczne kosmetyki odstraszające owady.

Jeśli natomiast chodzi o akcesoria, to mamy jeden koc piknikowy, który zabieramy zawsze ze sobą. On towarzyszy nam już kilka ładnych sezonów. Każdy z nas ma też wygodny plecak, do którego zabieramy bidony z wodą, termosy i pojemniki z jedzeniem. Ja wybieram akcesoria, które są bezpieczne – czyli z odpowiednich materiałów i będą trwałe, przez co posłużą nam na lata. Im jestem starsza, tym bardziej dokonuje świadomych wyborów.  Zwracam uwagę na bezpieczeństwo materiałów, funkcjonalność i jakość produktów. Myślę również o tym, żeby produkty posłużyły nam jak najdłużej. Od długiego czasu staramy się ograniczać, a gdzie to możliwe eliminować opakowania jednorazowe – w ten sposób dbamy o środowisko.

Gdyby zapytać chłopców, to oni powiedzą, że na każdą wyprawę należy zabrać również metalowe pudełko. Może nim być metalowa puszka po herbacie na skarby natury: piórko, skorupka ptasiego jajka, ususzona ważka, woskowy plaster z gniazda os. Dzieciaki zabierają też linę, bo nigdy nie wiadomo kiedy może się przydać oraz bezpieczny, stworzony dla dzieci nóż – co jest kontrowersyjne. Jednak nasi synowie wiedzą jak się nim posługiwać i wiedzą, że mogą to robić jedynie w obecności dorosłego opiekuna.

Drogi rodzicu…warto pamiętać, że…

Nasz (społeczeństwa) stosunek do przyrody, to zmiana która dzieje się na naszych oczach i jest ona w mojej ocenie bardzo niepokojąca. Jeszcze niedawno wakacje w namiocie czy domku letniskowym to była największa przygoda i coś, na co czekało się cały rok. Obecnie prym wiodą modernistyczne hotele z klimatyzacją, minimum trzema basenami, wewnętrzną siłownią i obowiązkowo wewnętrzną salą zabaw. Kiedyś atrakcyjną aktywnością dla dzieci były zajęcia sportowe, gry terenowe czy po prostu wycieczki. Dziś jesteśmy zasypywani ofertą zajęć on-line, kursów programowania. Dzisiaj kontakt z naturą to luksus. Richard Louv – dziennikarz, autor książek o tematyce rodzinnej i przyrodniczej, twórca pojęcia „ zespół deficytu natury” pisze w swojej książce p.t. „Ostatnie dziecko lasu” tak:

(…)”w miarę jak młodzi ludzie coraz mniej czasu spędzają w otoczeniu przyrody, ich zmysły ulegają fizjologicznemu i psychologicznemu ograniczeniu, a to zmniejsza bogactwo ludzkiego doświadczenia.”.

Warto zaznaczyć, że jest coraz więcej badań wskazujących na bezpośredni i niezaprzeczalnie pozytywny wpływ przyrody na nasze zdrowie. Kontakt z naturą poprawia stan zdrowia, i dotyczy to każdego jego aspektu: zdrowia fizycznego, psychicznego oraz duchowego. My ludzie jesteśmy częścią przyrody i kontakt z nią jest niezbędny nam do prawidłowego, niezaburzonego funkcjonowania.

Co do warunków atmosferycznych, to nie ma złej pogody, tylko są nieodpowiednio dobrane ubrania. Obecnie, na rynku są ubrania dedykowane każdej pogodzie, także wystarczy jedynie trochę wysiłku aby odpowiednio się przygotować.

Nawiązując do zabaw w plenerze matka natura daje nam ogrom możliwości. Możemy wybierać pośród zabaw motorycznych: wspinanie się na górkę, skakanie po pieńkach drzew, ćwiczenie równowagi na powalonym drzewie. Ponadto możemy wybrać zabawy sensoryczne: przesypywanie piasku, plecenie wianka, odkrywanie zapachów. Możemy zabawić się w detektywów, czy przyrodników i odkrywać tajniki drzew czy ptaków. To są wspaniałe zabawy poznawcze. Jeśli to wszystko to mało, wybierzmy się na leśny koncert i wsłuchajmy się w symfonie roślin i zwierząt. Uspokójmy oddech, dostosujmy się do rytmu otoczenia, wsłuchajmy w naturę. Lista zabaw i pomysłów jakie daje nam otaczająca natura jest nieskończenie długa i nieskończenie różnorodna.

zachęcam Cię do przeczytania wpisu o edukacji leśnej.

Ten tekst to wywiad dla portalu Ładne Bebe. Zdjęcia: Ładne Bebe & Paulina Kłos.  Cały wpis: https://ladnebebe.pl/rozwoj-dziecka-to-nie-wyscig-to-przygoda/

The post Dzieciństwo unplugged appeared first on GoodWood Poland.

Nasz (społeczeństwa) stosunek do przyrody, to zmiana która dzieje się na naszych oczach i jest ona w mojej ocenie bardzo niepokojąca. Jeszcze niedawno wakacje w namiocie czy domku letniskowym to była największa przygoda i coś, na co czekało się cały rok. Obecnie prym wiodą modernistyczne hotele z klimatyzacją, minimum trzema basenami, wewnętrzną siłownią i obowiązkowo wewnętrzną salą zabaw. Kiedyś atrakcyjną aktywnością dla dzieci były zajęcia sportowe, gry terenowe czy po prostu wycieczki.

Czy faktycznie to zmiana, która jest konieczna, czy tak musi być? Czy nie da się inaczej?

Dzisiaj poopowiadam Wam o założeniach EDKUKACJI LEŚNEJ, zaproszę Was do świata naszych synów. Może kogoś zainspiruję….

Chłopcy w leśnej edukacji

Niemożliwe jest krótko i zwięźle opisać czym jest leśne przedszkole. Zacznę od najważniejszego i najistotniejszego –jest to społeczność różnorodnych ludzi – dzieciaków i dorosłych, tutorów i rodziców, którzy wyznają podobne wartości, a główną z nich jest szacunek wobec natury i zdrowe podejście do rozwoju dziecka.

Oczywiście edukacja leśna to przyswajanie wiedzy, potocznie mówiąc nauka i to dla wielu rodziców mógłby to być najistotniejszy punkt. Dzieciaki uczą się przecież liczyć i pisać, wykonują mnóstwo prac technicznych i plastycznych, poznają nowe języki, uczą się przyrody, rozwijają zdolności motoryczne… Jednak według mnie jest to coś zdecydowanie ważniejszego. I tutaj zacytuję słowa jednego z tutorów – Emilii Twardowskiej, które głośno we mnie wybrzmiewają. Te słowa są maksymą która przyświeca naszej społeczności: „Nie ma sukcesu  edukacyjnego bez relacji, bez bliskości. Bez bezpiecznego stada, plemienia, które wspólnie odkrywa świat.” I zapewniam Was – to nie są puste zdania, czuję to za każdym razem przekraczając „wrota” (a w rzeczywistości niewielką furtkę) naszego leśnego przedszkola. Każde dziecko ma możliwość przywitać się z opiekunami na swój sposób – może to być mocny przytulas, uścisk dłoni albo wesołe zawołanie. Co więcej, każdy rodzic może zrobić to samo – i ja z tego korzystam, to jest cudowny początek dnia! Uwielbiam poranki w przedszkolu – tu nie ma rozstań, progów które trzeba przekroczyć, drzwi za którymi trzeba zostawić mamę czy tatę (albo z mojej perspektywy – zostawić dziecko w małej, mega głośnej i pstrokatej sali). Tutaj jest pozytywna energia, zew przygody i kolejne tajemnice przyrody do odkrycia – każdego dnia.

W naszym leśnym przedszkolu nie znajdziecie typowych podręczników, wystawki z identycznymi pracami plastycznymi, rytmiki, gimnastyki, czy wielu innych zajęć które powinny ściśle wypełniać grafik przedszkolaka. Czy się tym martwię, traktuję jako niedoskonałość tego miejsca? – wręcz przeciwnie! Każdego dnia nabieram przekonania, że las daje dzieciom to wszystko i wiele więcej. Skarby natury, to wszystko czego dzieciom potrzeba. Nic nie zastąpi swobodnej zabawy w otoczeniu przyrodą, ze śpiewem ptaków, szumem drzew i akompaniamentem spokojnego strumyka na końcu działki.

Dzieciaki wbijają gwoździe, planują konstrukcję szałasu, wykopują kamienie, sadzą rośliny, rozpalają ognisko, lepią pierogi, robią sok z kwiatów czarnego bzu, czy miód z mniszka, chodzą na wyprawy, nasłuchują, wypatrują, obserwują. Równolegle do tego, co można nazwać by „tylko zabawą” uczą się przyrody, pracują w grupach, rozwiązują konflikty, planują i wykonują ustalone wcześniej obowiązki.

I tak właśnie, zupełnie niepostrzeżenie, wymieniłam społeczne, poznawcze i emocjonalne kompetencje, których nabierają moje dzieci dzięki leśnej edukacji – a wszystko w zgodzie z naturą, niespiesznie, w odpowiednim, naturalnym tempie.

Dlaczego edukacja alternatywna?

Nasza przygoda z leśną edukacją rozpoczęła się po roku doświadczeń ze standardową placówką edukacyjną. Jaś i Franio, jak skończyli trzy lata poszli do konwencjonalnego przedszkola, z grafikiem pełnym atrakcyjnych i z pewnością bardzo rojowych zajęć, kolorowymi salami, nowoczesnym placem zabaw. Początki nie były łatwe, ale mówiono nam, że to normalne, że dziecko popłacze, a później mu przejdzie. I tak robiliśmy, wbrew naszej cichej (wtedy) intuicji, w dobrej wierze, za głosem doświadczonej kadry pedagogicznej, dla dobra dzieci. Poranki były znienawidzone przez nas rodziców, ale też przez Janka i Franka. Były one pełne stresu, napięcia, płaczu – te uczucia nie towarzyszyły tylko dzieciom, ale też nam rodzicom. To był też okres, gdy Michał jeszcze pracował na etacie, Henio był malutki, także potrzebowaliśmy rozwiązania, które pozwoli nam funkcjonować. Z czasem przyzwyczailiśmy się do sytuacji, uznaliśmy to za normę i coś naturalnego, przez co musi przejść każdy. W końcu w ciągu dnia Jaś i Franio dobrze się bawili, zapominali o rozstaniu i na twarzach nie było już smutku ani łez. Mimo wszystko codziennie ścigaliśmy się z Michałem aby jak najszybciej odebrać chłopców z przedszkola, bo ich radość była ogromna gdy tylko nas widzieli. Głęboko czułam, że coś nie gra…ale nie widziałam alternatywy. Chciałam rozwijać Good Wooda, Henio był malutki, Michał pracował.

W październiku Michał odszedł z pracy, szykowaliśmy się do okresu przedświątecznego w firmie. Równolegle zyskaliśmy trochę więcej czasu dla naszej rodziny. Jaś i Franio byli najszczęśliwsi gdy robiliśmy im wagary czy odbieraliśmy z przedszkola tuż po obiedzie. Stawialiśmy na intensywny rozwój firmy, a jednocześnie nie mogliśmy przestać myśleć o stresie i napięciu jakie nam towarzyszyło każdego dnia w związku z wyjściem do przedszkola. W końcu podjęliśmy decyzję – z punktu biznesowego bardzo nieracjonalną, z punktu emocjonalnego – jedyną słuszną – zmieniamy przedszkole!

W naszej okolicy Fundacja Dmuchawiec, która z powodzeniem prowadzi miejskie przedszkole i szkołę, ma pod opieką ponad setkę dzieci , a nadrzędnym jej celem jest by każde z nich mogło wyrażać siebie i rozwijać się świadomie, otworzyła przedszkole leśne. Szczęśliwie dla nas są jeszcze wolne miejsca. W listopadzie rozpoczynamy adaptację – my wszyscy, synowie i rodzice, powolutku, pod czujnym okiem tutorów, w bliskości, zrozumieniu, razem, wszyscy. Marzłam każdego dnia spędzając czas z chłopcami u boku leśnej rodziny. W głowie pełno wątpliwości – o temperaturę, zdrowie, brak zajęć dodatkowych, brak podręczników, brak leżakowania. Jednocześnie dużo rozmawiamy, obserwujemy, konsultujemy decyzję z rodziną, psychologiem, rodzicami innych dzieci z leśnego przedszkola. Ten proces trwa, a nam wszystkim jest coraz łatwiej, jest coraz przyjemniej, spokojniej. Franio i Jaś codziennie opowiadają o przygodach, które ich spotkały, o miejscach, które odkryli w trakcie wypraw, o tym jak powstaje śnieg, jak smakuje chleb z ogniska czy owsianka ugotowana w garnku nad płomieniem, o ptakach które odleciały na zimę do ciepłych krajów i tych, które zostały z nami. Te przygody, opowieści i odkrycia, te ubrania pachnące ogniskiem, te brudne rączki i buzie, ten spokój i uśmiech zostały i są teraz naszą codziennością. Teraz kombinujemy, żeby jak najpóźniej odebrać chłopców z przedszkola, a i tak zawsze słyszymy od nich, niezależnie od pogody „co tak wcześnie?”. Adaptacja Henia, który rozpoczął edukację leśną nie mając jeszcze 3 lat trwała dwa dni. On po prostu czuł że jest częścią tego plemienia.

Chciałabym jednak, aby dokładnie wybrzmiało, że leśna edukacja nie jest zaprzeczeniem placówki konwencjonalnej. Tak jak w każdym przedszkolu, taki i tutaj realizowana jest podstawa programowa, a dzieciaki są przygotowywane do podjęcia nauki w szkole. Różnią się natomiast sposoby jej realizacji – oparte o przyrodę i zakotwiczone w naturalnym doświadczaniu świata.

Najcenniejsze aspekty edukacji leśnej.

Człowiek jest częścią przyrody, choć coraz częściej oddala się od niej. Także każdy potrzebuje jej do prawidłowego rozwoju. Ten aspekt obcowania z naturą, wśród drzew i ptaków, dobrodziejstw lasu, w trakcie zmieniających się pór roku to najważniejszy dla mnie walor. Jedynie przebywając na łonie natury można ją odkryć, zrozumieć i nabrać odpowiedniego szacunku. Czym matka natura się nam odwdzięcza? Kontakt z przyrodą, według badań, ale też naszego doświadczenia, istotnie redukuje poziom stresu, poprawia nastrój, reguluje.

Moi synowie są obdarowywani zaufaniem i wolnością, ale funkcjonują w bardzo jasnych granicach, które dają im poczucie bezpieczeństwa. Te warunki zdecydowanie sprzyjają uczeniu się, rozwijaniu poczucia pewności siebie, samodzielności, jak również pracy w grupie, gdzie każdy jest równy i szanowany. To natomiast sprzyja rozwojowi komunikacji, mowy, nauki języków (bo nie każdy w grupie mówi po polsku).

Codzienny ruch na świeżym powietrzu, naturalny, leśny plac zabaw, pozytywnie wpływa na rozwój motoryki dużej. Prace manualne, operowanie młotkiem, czy kombinerkami, naturalna sensoryka, to wpływa na rozwój motoryki małej, a ta jest przecież kluczowa w nauce pisania i czytania.

Jest jeszcze jeden aspekt, o którym warto wspomnieć. Ja i Michał, obserwując jak rosną nasi synowie, czując potężny wpływ przyrody na ich rozwój i codziennie nabieramy przekonania że jest to słuszna droga. To przekłada się również na nasz częstszy kontakt z naturą. Korzystają wszyscy.

p.s. Zachęcam Cię również do przeczytania wpisu “dzieciństwo unplugged”

Ten tekst to wywiad dla portalu Ładne Bebe. Zdjęcia: Ładne Bebe.  Cały wpis: https://ladnebebe.pl/rozwoj-dziecka-to-nie-wyscig-to-przygoda/

The post Rozwój dziecka to nie wyścig appeared first on GoodWood Poland.